OVERZICHT EN LINKS NAAR INTERVIEWS MET WFH:
>1950-1959< >1960-1969< >1970-1979< >1980-1989< >1990-1996<
INTERVIEW MET WFH
Het Vrije Volk, 23 januari 1982
De waarheid over Hermans
en
De Letteren
Frank van Dijl
Eens in de zoveel tijd,
op zondagavond, legt lezend Nederland zijn boek terzijde omdat zich dan een van
de zeldzame gelegenheden voordoet dat men schrijvers op de televisie kan
bekijken. Op 31 januari zendt de VPRO weer een aflevering uit van De
Letteren. Het stond van de week nog niet vast wie er aan zullen meewerken:
de programma's komen steeds op het laatste nippertje tot stand. Dat leidde voor
de eerste uitzending van dit seizoen (8 november 1981) tot een misverstand dat
in de dagbladen breed werd uitgemeten. Eerst heette het dat Willem Frederik
Hermans aan de uitzending zou meedoen. "Hermans komt niet," meldde men
een dag later. "Hermans komt wel," luidde het de volgende dag.
Hermans kwam wél, maar
nu bleven de twee critici die eerst aan het gesprek hadden zullen deelnemen weer
weg. Interviews met de samenstellers van De Letteren maakten niet
helemaal duidelijk wat er nu precies aan de hand was geweest. Niet één
journalist vroeg naar de mening van W.F. Hermans zelf. Hier komt die dan.
"Omstreeks begin
oktober ben ik opgebeld door de VPRO of ik wilde deelnemen aan een gesprek met
Gomperts, Van Deel, Fens en een uitgever. We konden het over de condities na
enig heen en weer gepraat eens worden, alleen ten slotte niet over de uitgever.
Ik wilde niet met uitgever A., en uitgever B. wilde niet met mij, en zo voort.
De VPRO wilde met alle geweld dat er een uitgever bij zat, wat ik onzin vond en
vind. Iedere uitgever vindt immers zijn eigen boeken de beste en wil dat de hele
krant daar vol over staat. Daar heeft hij groot gelijk in, daar is hij uitgever
voor, maar daarom zijn zijn ideeën over de literaire kritiek nog niet
interessant", aldus Hermans vanuit Parijs.
"Een eis die ik
gesteld had, was dat de eventueel te maken afspraak voor de VPRO ruim twee weken
van te voren schriftelijk bevestigd zou worden. De gesprekken werden namens de
VPRO afwisselend gevoerd door Ellen Jens en Ewald Vanvugt, ook een bron van
misverstanden, denk ik.
Begin november werd ik
weer opgebeld door Ewald Vanvugt. Ik zei dat ik nog steeds geen schriftelijke
bevestiging had. Ja, zei hij, ze hadden een contract gestuurd. Inderdaad, maar
in dat contract stond alleen dat ik was uitgenodigd voor 'deelname aan een
gesprek'. Met wie dat gesprek zou zijn, stond er niet bij. Ook beweerde de VPRO
dat het honorarium op 22 oktober aan mij was gestuurd. Dit bleek onwaar, toen
ik het navroeg bij mijn bank.
Pas op de ochtend van
de 5e november, dag waarop de opname zou moeten plaatsvinden, kreeg ik een
telegram in handen waarin werd gemeld dat het gesprek zou plaatsvinden met
Gomperts, Van Deel en Fens. Van een uitgever was geen sprake meer. Die ochtend
bleek me ook dat het honorarium was overgemaakt (het was niet op de 22e
verstuurd, maar op 26 okt.)
Ik kon toen geen
redelijke bezwaren meer hebben, trok haastig een ander pak aan en mijn vrouw
belde de VPRO op, dat ik om kwart over 5 op Schiphol zou zijn.
Toen ik daar aankwam,
stonden daar de heren Ewald Vanvugt en Cherry Duijns die poeslief deden, mij
niets vertelden over de moeilijkheden die intussen met de andere deelnemers
waren gerezen maar wel dat ze het telefoontje van mijn vrouw aanvankelijk als
een practical joke hadden beschouwd. We aten iets in het restaurant van
Schiphol, gedurende welke maaltijd VanVugt
en Duijns voortdurend opstonden om geheime telefoongesprekken te voeren.
Toen we om kwart over
7, het afgesproken uur, in Bussum aankwamen, zaten daar tot mijn grote
verbazing ook uitgever
G. Lubberhuizen en
Harry
Mulisch. Ook bleek me toen pas,
dat Van Deel en Fens niet meer wilden meedoen. Ik vond dit erg kinderachtig.
Om niet zo kinderachtig te zijn als Fens en Van Deel, heb ik erin toegestemd dat
het gesprek zou doorgaan met Lubberhuizen en Mulisch, hoewel ik daartoe
geenszins verplicht was, want daarover was met mij helemaal niets afgesproken.
Ik ben dus erg aardig geweest, al zeg ik het zelf, maar de VPRO die nu
waarschijnlijk allerlei praatjes over mij verspreidt, terwijl de verwikkelingen
alleen aan haar eigen gebrekkige manier van organiseren waren te wijten, is daar
niet dankbaar voor.
Over het gesprek zelf
zegt Hermans:
Ik heb de uitzending
niet gezien, maar tijdens de opname kreeg ik niet de indruk dat het 'een débâcle'
voor Gomperts was geworden, zoals Vrij Nederland meende te moeten berichten.
Het was een zo nu en
dan wat levendig, maar geen onaangenaam gesprek, ook niet voor Gomperts. Niemand
had 'speed' gebruikt of drank (alweer een leugen van Vrij Nederland).
Als Gomperts een minder
briljante indruk heeft gemaakt dan zijn bewonderaars hadden gehoopt, komt het
doordat deze geleerde de laatste dertig jaar niet alleen vrijwel niets heeft
geschreven, maar ook niets heeft gelezen.
Ik zei iets dat fout was over Oek de Jong. Dit spijt mij. Maar Gomperts, een professor! had me natuurlijk direct moeten verbeteren, wat hij niet gedaan heeft, zoals u weet."
Mocht door rechthebbende(n) bezwaar worden gemaakt tegen deze (her)publicatie van dit interview, dan zal het terstond van de site worden verwijderd.
OVERZICHT EN LINKS NAAR INTERVIEWS MET WFH:
>1950-1959< >1960-1969< >1970-1979< >1980-1989< >1990-1996<
